| Belasting: welke soorten zijn er? |
|
De overheid heft belasting in velerlei soorten om haar taken te vervullen, maar in hoofdzaak betalen we belasting in de vorm van directe of indirecte belasting.
Belasting in velerlei soortenBelasting is er in allerhande soorten en maten. Zo kennen we onder meer het onderscheid tussen inkomstenbelasting en loonbelasting. En andere veel gebruikte begrippen zijn omzetbelasting, overdrachtsbelasting, motorrijtuigenbelasting of kansspelbelasting. Maar doorgaans zijn al die belastingsoorten terug te voeren tot twee hoofdvomen:
Wat zijn directe belastingen?De staat legt belasting op aan personen en heft belasting over diensten (transacties van aan- en verkoop). Belasting geheven van personen wordt directe belasting genoemd; Het komt tot uiting als een heffing op inkomen of vermogen van burgers. Kenmerkend hierbij is dat de persoon die de belasting afdraagt ook de persoon is op wie de belasting drukt. Directe belastingen worden voldaan via aanslag of aangifte.
Voorbeelden directe belasting
Wat zijn indirecte belastingen?Het grote verschil met directe belastingen is dat indirecte belastingen op een indirecte wijze worden afgedragen, dus niet rechtstreeks door degene op wie die belasting uiteindelijk drukt. Anders gezegd: wie de belasting afdraagt kan die doorberekenen aan een ander.
De BTW (belasting toegevoegde waarde) is een goed voorbeeld van een indirecte belasting: als verkoper van een artikel neem je BTW op in je prijs. Na verkoop moet je die BTW uit de opbrengst afsplitsen en afdragen aan de fiscus. Op die manier drukt deze indirecte belasting dus feitelijk op de consument, koper van je artikel: indirecte belastingen worden automatisch voldaan als je een product aanschaft.
In verschillende Westeuropese staten, waaronder ook Nederland, nemen indirecte belastingen een steeds voornamere plek in binnen het geheel van belastingsoorten. Er is een duidelijke verschuiving waarneembaar van direct naar indirect.
Voorbeelden indirecte belasting
Welke andere belastingsoorten kennen we?Denkbaar is ook een opdeling in fiscale heffingen naar orgaan of instantie waaraan we de belasting moeten betalen of afdragen. In ons land kennen we een 5-tal overheidsorganen die belasting kunnen heffen:
Voorbeelden rijksbelastingenHet rijk brengt aan haar burgers onder meer de volgende belastingen in rekening:
Welke accijnzen kennen we?Accijnzen nemen een bijzondere plaats in in ons stelsel van fiscale heffingen en zijn vaak onderwerp van hevige discussie (denk bijvoorbeeld aan de brandstofprijzen). Het is een belasting op de verkoop van bepaalde artikelen, en dan niet zozeer over de waarde ervan (zoals bij BTW), maar meer over de hoeveelheid van een artikel.
Met het heffen van accijnzen probeert de staat zich niet alleen extra inkomsten te verschaffen, maar er moet ook een sturende werking van uitgaan. Vaak wil men door middel van accijnzen het gebruik of verbruik van bepaalde artikelen ontmoedigen of terugdringen, een en ander volgens het principe "de gebruiker of vervuiler betaalt".
In ons land kennen we vooral accijns op:
Voorbeelden gemeentelijke belastingenGemeenten in ons land brengen aan hun inwoners onder meer de volgende belastingen in rekening:
|