Omdat banken niet aan liefdadigheid doen, lenen ze hun geld niet voor niets uit, want geld moet werken. Daarom brengen ze op leningen rente in rekening.

Rente leningen

De hoogte van de rente op leningen is voornamelijk afhankelijk van twee factoren:

• de kredietwaardigheid van de kredietnemer;
• het bedrag van de lening.

Doorgaans adverteren kredietaanbieders met hun nominale rente. Maar de nominale rente biedt weinig houvast over de totale kosten die een lening per maand of per jaar kost. En dat voert al snel tot misverstanden bij de consument.

Effectieve rente leningen

De effectieve rente op jaarbasis is een waarde die de totale kosten van een lening veel beter weergeeft dan dan bijvoorbeeld jaarlijke nominale rente. In de effectieve rente worden alle kredietkosten in de berekening opgenomen.

Is het effectieve rentepercentage vrij hoog in vergelijking met de nominale rente, dan wijst dat op een aanzienlijke hoeveelheid bijkomende kredietkosten.

Variabele vs vaste rente leningen

De rente op leningen kan zowel een variabele als een vaste rente betreffen. Beiden hebben voor- en nadelen:

• hoe langer de rente wordt vastgezet, hoe hoger de nominale rente in de regel is. Geldschieters willen zich op deze wijze indekken tegen rentefluctuaties;
• is de rente daarentegen variabel, dan kan de geldlener worden blootgesteld aan fikse schommelingen in de rente. Vooral bij langlopende leningen is dat allerminst wenselijk.

Bij zakelijke krediettransacties kan het renterisico voor de schuldenaar nog worden gemaximeerd door een zogenaamde rente-cap (= renteplafond via een call-optie), maar daarvoor moet men dan wel extra kosten (risicopremie) betalen.

Het belangrijkste rentetarief

Het monetaire beleid moet voor een deel worden gestuurd. Om die reden stelt de Europese Centrale Bank (ECB) een zogenaamde basisrente vast. Banken en kredietinstellingen hebben de mogelijkheid om tegen deze basisrente bij de centrale bank tegen onderpand, of als onderdeel van een effectentransactie, geld in te wisselen. Invloed heeft de basisrente daarmee indirect ook op leningen die klanten bij hun bank opnemen.