Beknopt en in begrijpelijke taal alles over pensioen en AOW. Hoeveel AOW krijg ik en wanneer mag ik met pensioen? Kan ik ook eerder stoppen met werken?

Wat is pensioen?

Feitelijk is pensioen uitgesteld loon, bedoeld voor de periode dat je niet meer werkt. Dat je niet meer werkt kan verschillende redenen hebben:

• Je bent arbeidsongeschikt
• Je bent ouder dan 65 jaar
• Je bent overleden

We onderscheiden dan ook 3 soorten pensioen:

1. arbeidsongeschiktheidspensioen
2. ouderdomspensioen
3. nabestaandenpensioen

Als mensen vragen "wanneer ga je met pensioen?" dan bedoelen ze het ouderdomspensioen. Ook in deze toelichting staat met name ons ouderdomspensioen centraal. Behandeld worden onder meer:

• De AOW en aanvullend pensioen
• De zelfstandig ondernemer en pensioen
• Wanneer mag ik met pensioen?
• Eerder stoppen met werken
• AOW, hoe aanvragen?
• Hoe krijg je je werknemerspensioen?

Ouderdomspensioen

Uitgesteld loon in de vorm van ouderdomspensioen kan je ontvangen van de overheid, van je werk en uit eigen vermogen.

De overheid betaalt AOW als oudedagsvoorziening van iedereen. Ook als je helemaal geen betaalde arbeid hebt verricht, krijg je na je 65e dus AOW.

Als werknemer kan je bij je werkgever ook pensioen opbouwen, ook wel aanvullend pensioen genoemd omdat het een aanvulling is op je AOW. Je krijgt het alleen als je in loondienst was en je werkgever een pensioenregeling had waaraan jij hebt meegedaan.

Daarnaast heb je misschien nog inkomsten uit spaargeld, lijfrente of vermogen, zoals een eigen huis.

Van de mensen die in loondienst zijn, bouwt ongeveer 90 procent een pensioen op via de werkgever. Zelfstandige ondernemers daarentegen kunnen niet deelnemen aan een werknemerspensioen.

Zelfstandig ondernemer en pensioen

Wie als eigen baas werkt, bijvoorbeeld als freelance journalist, bouwt niet vanzelfsprekend pensioen op. Voor je pensioen moet je dan zelf zorgen, maar niemand verplicht je om dat te doen. Doe je het niet dan ben je op je 65ste dus alleen aangewezen op AOW.

Enkele beroepsgroepen hebben weliswaar een verplichte beroepsgroepenregeling, maar dat zijn er maar weinig. Als zelfstandige moet je dus in de regel je eigen aanvullend pensioen regelen.

Je kan een reserve voor je oude dag in je boekhouding opvoeren of pensioen opbouwen via lijfrenteverzekeringen. Op de site van de belastingdienst vind je nadere details over de werking van de oudedagsreserve en de maximale premie die je voor lijfrente mag aftrekken.

Wanneer mag ik met pensioen?

Ofschoon er concrete plannen zijn om de AOW leeftijd naar 67 jaar te brengen, mag je van de overheid nu nog op je 65ste met pensioen, want dan krijgt iedereen AOW.

De meeste pensioenfondsen gaan er ook nog van uit dat je met pensioen gaat als je 65 bent, maar daar zit wel wat ruimte in. Belangrijk is daarom de vraag: wanneer wil je zelf? Sommige mensen kijken ontzettend uit naar de dag dat ze met pensioen gaan. Anderen lijkt het verschrikkelijk om nooit meer te hoeven werken.

Wie tot 1 januari 2012 graag eerder wilde stoppen kon ook overwegen om gebruik te maken van de levensloopregeling. Dat was een regeling waarbij je kon sparen voor bijvoorbeeld studie- of zorgverlof. Meer dan driekwart van de deelnemers verwachtte dat ze de levensloopregeling volledig zouden benutten om eerder met pensioen te gaan.

Eerder stoppen met werken

Eerder stoppen met werken kan sommigen van ons als muziek in de oren klinken, maar het moet wel financieel haalbaar zijn. Je uiteindelijk pensioen wordt meestal lager en dat blijft zo tot aan je overlijden toe.

Om te beginnen maak je minder dienstjaren, waardoor je ook minder pensioen opbouwt. En de AOW van de overheid ontvang je pas vanaf je 65ste. Je zit daardoor een aantal jaren zonder inkomen. Vaak bestaat de mogelijkheid om je werknemerspensioen eerder te laten ingaan om dat gat te dichten. Maar het bedrag dat je dan maandelijks ontvangt, is daardoor wel een stuk lager. Dat scheelt zo ongeveer tien procent voor elk jaar dat je eerder stopt met werken.

AOW, hoe aanvragen?

Je AOW gaat in op de eerste dag van de maand waarin je 65 jaar wordt. De bedragen AOW worden doorgaans per halfjaar herzien en zijn voornamelijk bepaald door uw woonsituatie. AOW moet je zelf aanvragen, maar de meeste mensen ontvangen zes maanden voor hun 65ste automatisch een aanvraagformulier. Dat hoef je alleen maar in te vullen en terug te sturen. Wie geen formulier krijgt toegestuurd, kan er een ophalen bij een kantoor van de Sociale Verzekeringsbank of het bestellen via hun website.

Vraag je AOW op tijd aan. Doe je dat pas als je 66 bent, dan krijg je de uitkering met nog één jaar terugwerkende kracht. Vraag je het pas aan na je 67ste aan, dan ben je al één jaar AOW kwijt.

Hoe krijg je je werknemerspensioen?

Meestal stuurt je pensioenfonds je zo'n 3 tot 4 maanden voor het bereiken van je pensioengerechtigde leeftijd een aanvraagformulier toe. Gebeurt dat niet, dan kan je beter rechtstreeks contact opnemen met het pensioenfonds om dit te regelen.

Ben je in je werkzame leven af en toe van baan veranderd, kan het zijn dat je tussendoor ook van pensioenfonds bent veranderd. Je hebt dan aan meerdere pensioenregelingen deelgenomen. Als je naar een andere werkgever ging, ontving je van het vorige pensioenfonds een schrijven met daarin de opgebouwde aanspraken. Als je die bewaard hebt, kan je daarin terugvinden waar je dát stukje van je pensioen moet aanvragen.

Later met pensioen gaan

De meeste mensen kijken reikhalzend uit naar hun pensioen als hun 65 ste verjaardag in zicht komt. Maar met pensioen gaan kan in de toekomst voor velen van ons wel eens een dure grap worden want de kans dat de AOW-leeftijd binnen afzienbare tijd omhoog gaat, is niet denkbeeldig. Hoe dat er precies zal uitzien is nog niet geheel duidelijk, maar voor veel mensen zal het financieel toch een behoorlijke aderlating zijn.

Maar voor degenen die niet elke dag met tegenzin naar hun baas gaan kan langer doorwerken kansen bieden. Later met pensioen gaan heeft niet alleen voordelen voor u als werknemer, maar ook voor de werkgever.