De verlaging van Portugals kredietwaardigheid door het ratingbureau Moody's heeft zijn sporen nagelaten. De angst voor een escalatie van de euroschuldencrisis is duidelijk uit de obligatierendementen af te lezen.

Europese Centrale Bank (ECB) negeert beoordelingen ratingbureau's

Naast Portugal moesten in de voorbije weken ook Ierland, Spanje en vooral Italië aanzienlijk meer rente betalen voor hun financiering op de kapitaalmarkt. De crisis moet zijn beloop hebben. Daaraan laat zich niets veranderen, zelfs wanneer de ECB zoals dat nu het geval is, de ratings van de Amerikaanse bureaus naast zich neerlegt en de gedegradeerde Portugese rommel-obligaties opnieuw als onderpand voor ECB-gelden accepteert.

Men kan over het systeem van private ratingbureaus denken wat men wil ("geleid door de belangen van particuliere Amerikaanse financiële instellingen"), de ECB doorbreekt opnieuw een taboe. Ze negeert met regelmaat zelf opgelegde stabiliteitscriteria, niet zozeer om de euro, maar vooral om het voortbestaan van de eigen sector te verdedigen.

Pas wanneer de politiek over enige jaren of decennia terugkijkt op deze eurocrisis, zal men moeten toegeven dat er regelmatig ernstige fouten zijn gemaakt. Men zal zich realiseren dat men zich onder druk liet zetten en besluiteloos toekeek hoe het ene na het andere reguleringsmechanisme werd omzeild en ons geldstelsel Europa stap voor stap ten gronde heeft gericht.

Goud en zilver vieren comeback ondanks renteverhoging

Op donderdag 7 juli 2011 werd de basisrente door de ECB verhoogd tot 1,5% maar de prijzen van edelmetalen als goud en zilver waren van deze beslissing nauwelijks onder de indruk.

De renteverhoging met 0,25 procentpunt tot 1,5 procent was verwacht. ECB-president Jean-Claude Trichet liet die rentestap al enige weken geleden doorschemeren. Maar over de verdere richting van het monetaire beleid bleef de ECB in het vage. Kennelijk wil men voor de komende maanden alle opties openhouden.

Hoge schulden funest voor kredietwaardigheid

De hoge staatsschuld is op dit moment het grootste probleem van Italië. Na Griekenland heeft Italië de op een na hoogste schulden in de eurozone. Gezien die hoge schulden heeft kredietbeoordelaar Moody's enkele weken geleden gedreigd om de kredietwaardigheid van het land te verlagen. Hoe slechter de kredietwaardigheid van een land wordt beoordeeld, hoe hoger de rente die men op de kapitaalmarkt moet betalen.

Op dit moment wordt Italië ingeschaald op een AA2-rating en bevindt zich daarmee op hetzelfde niveau als bijvoorbeeld Slovenië. Ter vergelijking: Duitsland bezit de hoogste AAA-rating, het onlangs "gedegradeerde" Portugal BA2 en Griekenland CAA1.

Zwakke economische groei baart analisten zorgen

Italië vecht net als de meeste geïndustrialiseerde landen met de nasleep van de financiële crisis. Op het hoogtepunt daarvan daalde de economische productie met 1,3 % ten opzichte van 2008, een jaar later daalde die met 5%.

Sinds vorig jaar herstelt de economie zich weliswaar enigszins, maar slechts langzaam: in 2010 groeide de economie met 1,3 %, dit jaar wordt met een stijging van 1% gerekend. Maar de situatie is structureel duidelijk beter dan in Griekenland. Vooral de automobielindustrie, de machinebouw en de toeristische sector verkeren in goede conditie. De grootste economische motor is de exportsector.

Wel maken analisten zich zorgen over de zwakke economische groei, want daardoor mist de staat belangrijke belastinginkomsten die het hoge schuldenniveau moeten terugdringen. Ter vergelijking: de Duitse economie, binnen de eurozone vaak als voorbeeld aangehaald, zal in 2011 waarschijnlijk groeien met 3,5 tot 4%.